Huisspitsmuis

Spitsmuis

Orde: Insectivora (insecteneters)

Familie: Soricidae (spitsmuizen)

De spitsmuis is geen knaagdier, hoewel zij er qua uiterlijk wel op lijkt. Ze hebben een andere vorm van de kop (spitse snuit) en gebit. Ze zijn een direct familielid van de egel, en als men goed kijkt, ziet men wel een zekere gelijkenis. In Nederland komen een aantal verschillende soorten voor. Dit zijn de huisspitsmuis, de bosspitsmuis, de veldspitsmuis, de waterspitsmuis en de dwergspitsmuis. De huisspitsmuis (Crocidura russula Hermann) is de meest voorkomende soort. Deze komt vrij algemeen voor. Wanneer spitsmuizen in de buurt van gebouwen worden aangetroffen, betreft het vrijwel altijd de huisspitsmuis.

Uiterlijk

De rug is meestal rossig grijs tot grijsbruin, soms donker, de buik is lichter. De schedel is smal en spits (bijna kegelvormig) toelopend, zonder jukbeenderen en de snuit steekt ver uit voor de sikkelvormige snijtanden. De lichaamslengte ligt tussen de 5 en 9 centimeter voor volwassen exemplaren. De staart is behaard en de lengte ligt tussen de 3 en 5 centimeter. De vacht is sterk glanzend en bij mannetjes is de muskusklier aan de zijkant vaak zichtbaar.

Ontwikkeling

Gemiddeld hebben spitsmuizen 2 tot 4 worpen per jaar met een nestgrootte van tussen de 4 en 6 jongen. De vermoedelijke maximale levensduur in het wild is 1 tot 2 jaar.

Leefwijze

Spitsmuizen zijn vlugge dieren, die zich springend en lopend verplaatsen. Ze kunnen ook goed zwemmen. Het zijn nachtdieren, maar soms zijn ze overdag ook actief. Ze brengen een zacht piepend, fluitend of tjilpend geluid voort. Ze vinden hun weg bij uitsluitend met behulp van hun goed ontwikkelde reuk- en tastorganen. Als voedsel consumeren ze vooral insecten en hun larven (emelten, meelwormen), wormen, kleine gewervelde dieren zoals muizen, kleine slakjes, soms spinnen. De waterspitsmuis eet ook visjes, schaaldieren en kikkers.

Schuilplaatsen

Spitsmuizen verbergen zich vaak in onderaardse holen, die zelf worden gegraven onder boomwortels, ook muizenholen of mollengangen. Ze hebben een voorkeur voor ruig gedekt terrein: kreupelhout, struikgewas, tuinen en bosranden.

Nuttig

Spitsmuizen vervullen als insecteneters een nuttige functie en dienen als voedsel voor met name uilen (ransuil, kerkuil).

Schade

Soms ontstaat door spitsmuizen enige hinder door stank, vervuiling door urine en uitwerpselen en lawaai boven plafonds e.d.

Wering

Om overlast door spitsmuizen te voorkomen helpt het om alle openingen in buitenmuren muisdicht te maken. Dit wil zeggen smaller dan 0.5 centimeter.