Pissebed

Pissebedden

Pissebedden (Isopoda)
Orde: Isopo (dagelijkpotigen)
Familie: 
Porcellionidae, Oniscidae en Ligiidae

De pissebed heeft in ons land fantasievolle (bij)namen gekregen zoals die van keldermot of platte zeug. Ook de Engelse naam “woodlice” (houtluizen) is merkwaardig. De orde van de gelijkpotigen (Isopoda), waarvan verschillende vertegenwoordigers in Nederland voorkomen, behoort tot de klasse van de kreeftachtigen (Crustacea). In en om gebouwen komt Porcellio scaber Latreille het meeste voor. Ook Oniscus asellus L. en Porcellionides pruinosus Brandt treffen we veelvuldig in ons land aan.

Uiterlijk

Pissebedden hebben een vrij platte, ovale vorm. Zij zijn voorzien van relatief grote antennen en 7 paar poten. Achter de 7 pootdragende segmenten liggen 6 segmenten, steeds voorzien van een paar aanhangsels. De dieren zijn grijs van kleur, ook wel geelachtig of paarsbruin, soms met lichtere of donkere vlekken. Ze kunnen ca. 1,8 cm lang worden.

Leefwijze

Een merkwaardig aspect in de leefwijze van pissebedden is de broedzorg. De wijfjes dragen de eieren bij zich in een, aan de onderkant van het lichaam gelegen, broedruimte tot de jonge larven uitkomen. Deze vorm van broedzorg maakt het mogelijk dat een bepaalde ruimte (bijv. een kelder) snel wordt bevolkt nadat de dieren zijn binnengedrongen. Dat kan gebeuren als de omstandigheden wat betreft temperatuur, vochtigheid en voedsel daarvoor gunstig zijn. Gewoonlijk leven pissebedden in het vrije veld onder stenen, onder de schors van bomen, onder afgevallen bladeren, in vermolmd hout, enzovoort.
Omdat het nachtdieren zijn, treft men ze veelal aan op donkere plaatsen. Ook in kelders en opslagplaatsen waar het vochtig is en plantaardig materiaal te vinden is, komen pissebedden voor.
Uitdroging is dodelijk voor deze dieren. De soort Porcellionides pruinosus Brandt komt echter ook voor op relatief droge plaatsen.

Ontwikkeling

Na het verlaten van het moederdier vindt bij de larven de eerste vervelling plaats. Daarna kunnen zij nog een tiental malen vervellen. Volwassen pissebedden kunnen wel 2 jaar oud worden.

Schade

Pissebedden kunnen alleen schadelijk zijn als ze in grote aantallen voorkomen. En dan nog alleen in kassen en groentetuinen, waar de planten worden aangevreten. Pissebedden eten bij voorkeur rottend materiaal en dragen in die hoedanigheid bij aan de humusvorming.

Wering en bestrijding

Het komt regelmatig voor dat pissebedden woningen, schuren of bedrijfsgebouwen binnendringen, met name als het buiten erg droog is. Ze hopen dan binnenshuis beter geschikte leefomstandigheden te vinden; het gaat ze met name om vocht. In de directe omgeving van woningen vormen compost- of mesthopen, of hopen tuinafval meestal de verblijfplaatsen van pissebedden. Van hieruit kunnen ze woningen binnendringen. Om pissebedden te weren is het dus belangrijk dat de verblijfplaatsen geruimd worden.

Ook vuilnisbelten kunnen een bron van pissebedden vormen. Om het binnendringen in de woning, schuur of het gebouw tegen te gaan, verdient het aanbeveling om alle mogelijke doorgangen (zoals luchtroosters) te voorzien van fijnmazig gaas. Voor een effectieve wering moet ook het dichten van spleten en kieren in de buitenmuur worden meegenomen.
Nog een handige tip om de pissebedden buitenshuis te vangen: vul omgekeerde bloempotten met vochtige bladeren of hooi, of leg een vochtige dweil neer waaronder de dieren zich verzamelen, op zoek naar een gunstige plek. De volgende dag kan men de aldus gevangen pissebedden op andere plaatsen loslaten zoals in parken, bosranden of plantsoenbeplanting.
Binnen kunnen vochtige plaatsen het beste voorkomen worden door voldoende ventilatie en/of verwarming te bewerkstelligen.

Chemische bestrijding

Na enige tijd zullen plaatsen met voor de pissebed gunstige omstandigheden vanzelf weer worden bevolkt door soortgenoten. Een chemische bestrijding is om die reden dan ook niet aan te bevelen. Het is verstandiger om de vochtigheid op zulke plaatsen structureel te verlagen en het plantaardig materiaal te verwijderen. Ook het bespuiten van de omgeving met biociden (= bestrijdingsmiddelen) moet beslist worden afgeraden. De zich overdag schuilhoudende pissebedden bereikt men niet of nauwelijks, terwijl zo’n bespuiting wel allerlei insecten en insectenetende vogels kan doden.
Dit heeft tot gevolg dat ook de natuurlijke vijanden van de pissebed gedood worden en dat de bestrijding dus een averechts effect heeft.

Advies

Mocht de bestrijdingsactie, uitgevoerd aan de hand van deze informatie onvoldoende resultaat geven, neem dan contact op met het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD).

Disclaimer

Deze informatie wordt u verstrekt zonder dat er een expert van ons ter plaatse geweest is. Dit betekent dat u deze informatie op eigen risico gebruikt. Het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD) kan niet verantwoordelijk worden gesteld voor enige (vervolg-)schade die hieruit voortvloeit. Om zeker te weten om welk dier het gaat en de overlast zoveel mogelijk te beperken, raden we u altijd aan om een determinatie bij ons te laten doen of een onderzoek ter plaatse te laten verrichten door een KAD-adviseur.